IT & Lập trình

Git Hooks và tự động hóa workflow: Hooks, Aliases, Husky

Nguyễn Chung

Senior Automation Test Engineer

📅 28 Jun 2026 ⏱ 7 phút đọc

#Git#Devops

Bài cuối của series này đi vào tự động hóa workflow với Git Hooks — chạy script tự động tại các điểm quan trọng trong vòng đời của commit. Kết hợp với Git aliases, bạn sẽ làm việc nhanh và ít lỗi hơn đáng kể.

Git Hooks là gì?

Git Hooks là các script shell được Git tự động chạy khi một sự kiện nhất định xảy ra (commit, push, merge…). Chúng nằm trong thư mục .git/hooks/.

bash
ls .git/hooks/
# applypatch-msg.sample    pre-applypatch.sample
# commit-msg.sample        pre-commit.sample
# post-commit.sample       pre-push.sample
# post-merge.sample        prepare-commit-msg.sample
# post-receive.sample      update.sample

Các file .sample là ví dụ — để kích hoạt, xóa phần .sample:

bash
cp .git/hooks/pre-commit.sample .git/hooks/pre-commit
chmod +x .git/hooks/pre-commit

Client-side vs Server-side Hooks

Client-side (chạy trên máy developer):

Hook	Thời điểm chạy
`pre-commit`	Trước khi tạo commit — dùng nhiều nhất
`prepare-commit-msg`	Sau khi tạo template message
`commit-msg`	Sau khi nhập commit message
`post-commit`	Sau khi commit thành công
`pre-push`	Trước khi push lên remote
`pre-rebase`	Trước khi rebase

Server-side (chạy trên remote server — GitHub/GitLab):

Hook	Thời điểm chạy
`pre-receive`	Trước khi nhận push
`update`	Trước khi update từng branch
`post-receive`	Sau khi nhận push thành công

pre-commit — Tự động lint và format code

Hook phổ biến nhất: tự động chạy linter trước khi commit, từ chối commit nếu có lỗi.

bash
#!/bin/sh
# .git/hooks/pre-commit

echo "🔍 Chạy ESLint..."
npm run lint

if [ $? -ne 0 ]; then
    echo "❌ ESLint phát hiện lỗi. Commit bị hủy."
    echo "   Chạy 'npm run lint:fix' để tự động sửa."
    exit 1
fi

echo "✅ Lint OK, tiến hành commit..."
exit 0

Thêm quyền thực thi:

bash
chmod +x .git/hooks/pre-commit

Giờ mỗi lần git commit, script trên sẽ chạy trước. Nếu lint fail → commit bị hủy.

Kiểm tra với Python project

bash
#!/bin/sh
# .git/hooks/pre-commit — cho dự án Python

# Chạy black formatter
echo "🔍 Kiểm tra format với black..."
black --check .

if [ $? -ne 0 ]; then
    echo "❌ Code chưa được format. Chạy 'black .' để sửa."
    exit 1
fi

# Chạy flake8 linter
echo "🔍 Chạy flake8..."
flake8 .

if [ $? -ne 0 ]; then
    echo "❌ Flake8 phát hiện lỗi."
    exit 1
fi

echo "✅ Tất cả OK!"
exit 0

commit-msg — Enforce commit message format

Hook này validate commit message theo quy ước Conventional Commits:

bash
#!/bin/sh
# .git/hooks/commit-msg

COMMIT_MSG_FILE=$1
COMMIT_MSG=$(cat "$COMMIT_MSG_FILE")

# Regex kiểm tra Conventional Commits
PATTERN="^(feat|fix|docs|style|refactor|test|chore|perf|ci|build|revert)(\(.+\))?: .{1,72}"

if ! echo "$COMMIT_MSG" | grep -qE "$PATTERN"; then
    echo "❌ Commit message không đúng format!"
    echo ""
    echo "   Yêu cầu: <type>(<scope>): <description>"
    echo "   Ví dụ:   feat(auth): thêm tính năng đăng nhập bằng Google"
    echo ""
    echo "   Types hợp lệ: feat, fix, docs, style, refactor, test, chore"
    exit 1
fi

echo "✅ Commit message hợp lệ."
exit 0

Thử test:

bash
git commit -m "sửa bug"
# ❌ Commit message không đúng format!

git commit -m "fix(auth): sửa lỗi validate email khi đăng ký"
# ✅ Commit message hợp lệ.

pre-push — Chạy test trước khi push

bash
#!/bin/sh
# .git/hooks/pre-push

echo "🧪 Chạy test suite trước khi push..."
npm test

if [ $? -ne 0 ]; then
    echo "❌ Tests thất bại! Push bị hủy."
    echo "   Sửa test trước khi push."
    exit 1
fi

echo "✅ Tất cả tests pass. Đang push..."
exit 0

post-commit — Thông báo sau commit

bash
#!/bin/sh
# .git/hooks/post-commit

COMMIT_HASH=$(git rev-parse --short HEAD)
COMMIT_MSG=$(git log -1 --pretty=%s)

echo "🎉 Commit thành công: [$COMMIT_HASH] $COMMIT_MSG"

# Ví dụ: gửi thông báo lên Slack webhook
# curl -X POST -H 'Content-type: application/json' \
#   --data "{\"text\":\"New commit: [$COMMIT_HASH] $COMMIT_MSG\"}" \
#   $SLACK_WEBHOOK_URL

Husky — Quản lý Git Hooks trong dự án Node.js

Vấn đề của hooks thủ công: .git/hooks/ không được commit vào Git. Mỗi thành viên team phải tự cài.

Husky giải quyết điều này bằng cách lưu hooks trong source code:

Cài đặt

bash
npm install --save-dev husky
npx husky init

Tạo file .husky/pre-commit:

bash
#!/bin/sh
npm run lint && npm run test

Commit và push .husky/ vào repo. Khi đồng nghiệp clone về và chạy npm install, hooks tự động được cài đặt.

Kết hợp với lint-staged

lint-staged chỉ chạy lint trên các file đang được stage (nhanh hơn lint toàn bộ dự án):

bash
npm install --save-dev lint-staged

package.json:

json
{
  "scripts": {
    "lint": "eslint .",
    "format": "prettier --write ."
  },
  "lint-staged": {
    "*.{js,ts,tsx}": [
      "eslint --fix",
      "prettier --write"
    ],
    "*.{json,md,css}": [
      "prettier --write"
    ]
  },
  "husky": {
    "hooks": {
      "pre-commit": "lint-staged",
      "commit-msg": "commitlint --edit $1"
    }
  }
}

commitlint — Enforce Conventional Commits với Husky

bash
npm install --save-dev @commitlint/{cli,config-conventional}

commitlint.config.js:

javascript
module.exports = {
  extends: ['@commitlint/config-conventional'],
  rules: {
    'type-enum': [
      2, 'always',
      ['feat', 'fix', 'docs', 'style', 'refactor', 'test', 'chore', 'perf', 'ci', 'revert']
    ],
    'subject-case': [2, 'never', ['upper-case']],
    'header-max-length': [2, 'always', 100],
  }
};

Git Aliases — Viết tắt lệnh thường dùng

Thêm aliases vào ~/.gitconfig để gõ nhanh hơn:

bash
git config --global alias.st status
git config --global alias.co checkout
git config --global alias.br branch
git config --global alias.ci commit
git config --global alias.lg "log --oneline --graph --all --decorate"
git config --global alias.undo "reset --soft HEAD~1"
git config --global alias.unstage "restore --staged"

Hoặc chỉnh trực tiếp ~/.gitconfig:

ini
[alias]
    st     = status
    co     = checkout
    sw     = switch
    br     = branch
    ci     = commit
    ca     = commit --amend --no-edit

    # Log đẹp
    lg     = log --oneline --graph --all --decorate
    ll     = log --oneline -20

    # Thao tác nhanh
    undo   = reset --soft HEAD~1
    unstage = restore --staged

    # Xem diff đã stage
    ds     = diff --staged

    # Xóa branch đã merge
    cleanup = "!git branch --merged | grep -v main | xargs git branch -d"

    # Push branch mới lên remote
    publish = "!git push -u origin $(git branch --show-current)"

Cách dùng:

bash
git st          # = git status
git lg          # = git log --oneline --graph --all --decorate
git undo        # = git reset --soft HEAD~1 (undo commit gần nhất)
git unstage README.md  # = git restore --staged README.md
git cleanup     # Xóa tất cả branch đã merge vào main
git publish     # Push branch hiện tại lên remote với --set-upstream

Tips & Best Practices

Bỏ qua hook khi cần thiết

bash
# Bỏ qua pre-commit hook (dùng cẩn thận)
git commit --no-verify -m "wip: commit nhanh chưa cần lint"

# Bỏ qua pre-push hook
git push --no-verify

Chỉ dùng --no-verify khi thực sự cần — không dùng như thói quen để tránh hook.

Chia sẻ hooks với team (không dùng Husky)

bash
# Đặt hooks vào thư mục trong repo
mkdir -p .githooks
cp .git/hooks/pre-commit .githooks/

# Mỗi thành viên chạy lệnh này sau khi clone
git config core.hooksPath .githooks

Hoặc thêm vào Makefile:

makefile
setup:
	git config core.hooksPath .githooks
	npm install

Tổng kết series

Chúc mừng! Bạn đã hoàn thành toàn bộ series Hướng dẫn Git từ cơ bản đến nâng cao. Dưới đây là bản đồ tổng quan những gì bạn đã học:

text
Bài 1: Git là gì?
  └─ Version control, distributed VCS, khái niệm cơ bản

Bài 2: Cài đặt & Cấu hình
  └─ Windows/macOS/Linux, git config, SSH key

Bài 3: Git Cơ bản
  └─ init, add, commit, status, log, diff, .gitignore

Bài 4: Remote Repository
  └─ clone, push, pull, fetch, xử lý conflict

Bài 5: Branch & Merge
  └─ Tạo branch, fast-forward, no-ff, squash, resolve conflict

Bài 6: Rebase & Git Flow
  └─ Rebase, interactive rebase, Git Flow, GitHub Flow

Bài 7: Git Nâng cao
  └─ stash, cherry-pick, reset, revert, reflog, bisect

Bài 8: Hooks & Automation  ← Bạn đang ở đây
  └─ pre-commit, commit-msg, Husky, lint-staged, aliases

Lộ trình tiếp theo

GitHub Actions / GitLab CI: Tự động build, test, deploy khi push
Conventional Commits: Tự động sinh CHANGELOG
Semantic Versioning: Quản lý version dự án
Git LFS: Quản lý file lớn (media, datasets)
Monorepo: Quản lý nhiều dự án trong một repo

Bài trước: ← Git Nâng cao: stash, cherry-pick, reset

Bài đầu series: Git là gì? Tại sao cần dùng Git? →

Tags:

Nguyễn Chung

Senior Automation Test Engineer

5+ năm kinh nghiệm QA & Automation. Đam mê chia sẻ kiến thức về testing, tiếng Anh và tiếng Trung cho developer Việt.